Agnostik Nedir?

Agnostik kelimesinin kökeni eski Yunanca’da agnostisizm’den gelmektedir. Agnostik kişiler tanrının varlığının yada yokluğunun insan aklıyla bilinemeyeceğini savunurlar. İnsanoğlunun yaradılışından bu yana yaratıcıya olan inançları farklı düşünce sistemleri halinde zuhur etmiştir. Günümüz modern dünyasında ise insanların inanç sistemleri çok çeşitli durumdadır.

Büyük inanç sistemleri olan Müslümanlık, Hristiyanlık ve Yahudiliğin yanı sıra Dünya üzerinde inananlarının bulunduğu toplamda 4 bin 300 din ve mezhep bulunuyor. Agnostik kelimesini dünya literatüründe ilk olarak kullanan İngiliz uzman biyolog Thomas Henry Huxley olmuştur. Huxley’in Agnostik ne demek üzerine yaptığı tanım 1869 yılını işaret eder.

Ancak Agnostisizm düşüncesinin daha eski zamanlarda da yaygın olduğu bilinmektedir. Örneğin eski Yunan filozoflarından Protagoras Milattan Önce 481‘li yıllarda Agnostisizm’in tanımı yapmaktadır. Türk Dil Kurumana ( TDK) göre Agnostik kelimesi; bilinemezci olarak bilinmektedir.

Agnostik kelimesinin eş değer diğer anlamı bilinemezcilik demektir. Allah’ın varlığının yada yokluğunun bilimsel ölçütler çerçevesinde kanıtlanamayacağını hakim kılan bu düşüncenin esasen bir din değil düşünce akımı olduğunu söylemek daha doğru olacaktır.

Agnostik düşünce yapısına göre mevcut dinlerin söylediği şekilde bir yaratıcının varlığı, ölüm ve ölüm sonrası hayatın olacağı şeklindeki iddiaların günümüz koşulları ile doğrulanması mümkün değildir. Bu sebeple bir bilinemezlik hakimdir. Agnostik felsefe akıl ve bilimi ön planda tutar.

Agnostik düşünce ile Ateizm akımı insanlar tarafından sıkça birbirine karıştırılmaktadır.

Agnostik ve Ateist arasında farklar nelerdir?

Günümüzde bu iki kavram sıkça birbiriyle karşılaştırılmakta ve karıştırılmaktadır. Ancak iki düşünce akımı birbirinden tamamen zıt kutuplar olarak bulunmaktadır. Şöyle ki;

  • Ateizm inançla ilgili bir düşünce akımı iken agnostisizm bilmek yada bilmemek konusuyla ilgili bir anlayıştır.
  • Ateistler tanrının varlığı baştan ve kökten reddederken, agnostik kişiler tanrının varlığının yada yokluğunun bilinemeyeceğini düşünürler. Belki de bilimsel ölçütte tanrının varlığı kanıtlansa ona inanacaklardır.
  • Ateistler bilimsel manada tanrının varlığını kabul etmezler.

Agnostisizm ve Ateizm’in birbirlerine olan yakınlıklarından dolayı şöyle bir varsayım genel olarak kabul görmektedir; her agnostik “bileceği” güne kadar ateisttir. Her ateist ise “inanacağı” güne kadar bir agnostiktir denilebilir.

İslamın Agnostik düşünceye bakışı

İslam dini maddeyi yaratanın da maddi özellikler içermesi gerektiği anlayışını kökten reddettiği için Agnostik felsefe ile İslam felsefesi yan yana dahi gelmemektedir. Sınırsız olan Allah’ın sıfatını anlamak için, bu idrak kabiliyeti sınırlı olan insanlar için imkânsız haldedir.

Bir cevap yazın